Innovatieteams op RDM Campus

26 november 2009

Leerlingen van Albeda College en studenten van Hogeschool Rotterdam zijn dit najaar gestart met innovatieteams. Samen werken ze aan twee elektrische auto's en een ultra-zuinige auto op waterstof. Het voornaamste doel is echter de samenwerking tussen hbo'ers, mbo'ers en bedrijven tot stand brengen.

De kern van de vernieuwing die in Innovation Dock tot stand gebracht wordt is het realiseren van technische innovaties door bedrijven, met inzet van teams bestaande uit zowel hbo'ers als mbo'ers. Deze teams noemen we innovatieteams. Het project RDM Campus / innovatieteams is bedoeld om een werkwijze te ontwikkelen waarmee studenten, bedrijven en onderwijsinstellingen maximaal kunnen profiteren van deze samenwerking. Binnen het ingenieursbureau wordt er met innovatieteams gewerkt aan de ontwikkeling van twee futuristische elektrische voertuigen - FUM en Cmmn (spreek uit ‘Common') - en aan een ultrazuinig voertuig op waterstof voor de Shell Eco-marathon.

Aan het woord komen Joël van den Doel, kerndocent Autotechniek aan Hogeschool Rotterdam en projectleider van het ingenieursbureau, en Ruben Abbad, vierdejaars student Autotechniek.

"De opleiding Autotechniek is leading in deze projecten", zegt Joël, maar de opleidingen Elektrotechniek, Industrieel Product Ontwerpen en Werktuigbouw zijn eveneens betrokken bij de bouw van de voertuigen. Er is sprake van een verticale samenwerking tussen universiteiten, hbo en mbo en een horizontale samenwerking tussen verschillende branches zoals Werktuigbouw, Industrieel Product Ontwerp en Elektrotechniek. Dat betekent dat aan de voertuigen wordt gewerkt door geïntegreerde groepen met studenten uit verschillende studierichtingen en op zowel hbo- als mbo-niveau. "Die samenwerking gaat beter dan ik had verwacht", zegt Joël. Gezien de korte voorbereidingstijd en de geringe documentatie waarmee we begonnen zijn, zijn we nu al een flink eind op weg. Er zijn een aantal studenten die vol enthousiasme de kar trekken en er dikwijls veel meer tijd in steken dan die ene dag per week die er voor staat. Dat is de ‘redding' van het project, denk ik."

"Vanaf het eerste studiejaar werk ik al in projecten", zegt Ruben. De projecten worden gedurende mijn studie steeds groter en omvangrijker. Ik ben gevraagd voor het team voertuigintegratie, dat is voor mij een nieuw onderwerp in de opleiding. Het feit dat er nu bedrijven achter deze projecten zitten maakt dit project voor mij wel anders. Mijn motivatie is groter omdat ik nu een echte opdracht heb. Ik krijg meer verantwoordelijkheid en bovendien is deze opdracht in mijn portfolio een visitekaartje als ik een afstudeerstage of later een baan ga zoeken."

Hoe loopt de samenwerking tussen Hogeschool Rotterdam en Albeda College?

Ruben: "Dit is het eerste project waarin ik samenwerk met mbo'ers. De mbo'ers zijn echt onderdeel van het team, er is dus geen verdeling tussen de hbo'er voor het denkwerk en de mbo'er voor het doewerk. Natuurlijk zit er een verschil in opleidingsniveau, maar ik ervaar het als een krachtenbundeling. De mbo'ers hebben meer hands-on ervaring dan wij. Ze kunnen bijvoorbeeld aan de hand van een CAD-tekening beter beoordelen of een ontworpen component maakbaar is en welke materialen het meest geschikt zijn."

"Organisatorisch loopt samenwerking met mbo nog stroef", zegt Joël. "Er zouden oorspronkelijk meer mbo-studenten meedoen, maar dat is niet gebeurt in verband met het programma en de stages op het mbo. Organisatorisch ligt hier nog echt een uitdaging. De samenwerking tussen de mbo- en hbo-studenten gaat juist wel heel goed. Er doen nu drie mbo'ers mee binnen het project. Ze worden meegetrokken in het team en zijn een zeer waardevolle aanvulling omdat ze heel praktisch zijn en soms gewoon zeggen: ‘Wat jullie daar bedenken kan helemaal niet'."

Waar ben je trots op?

"Ik ben trots op de Shell Eco-marathon", begint Ruben. "Vorig jaar konden we hem niet eens uitrijden en dat is nu wel gelukt. Op dat resultaat kunnen we nu verder bouwen." Verder zullen de voertuigen FUM en Cmmn aan het eind van dit studiejaar rijklaar zijn. "Voor een opleiding die nog niet zo lang bestaat, denk ik dat we daar trots op mogen zijn. We hebben in twee jaar tijd iets unieks neergezet."

Joel: "De universiteiten durfden het niet aan om deze voertuigen daadwerkelijk te realiseren en wij hebben gezegd: we gaan het gewoon doen! De Rotterdamse mentaliteit dus. Voor de zomer moesten we beslissen over deze projecten. We hadden niet veel voorkennis en heel weinig geld en toch hebben we gezegd: we gaan het gewoon doen. Komende week gaat de bouw van een 1:1 model van zowel de FUM als de Cmmn van start. Aan de hand van deze modellen worden allerlei ergonomische zaken beoordeeld. In de fase daarna wordt een werkend prototype gebouwd. In juni moeten er twee rijdende prototypen staan. Voor het derde jaar op rij zijn we momenteel bezig met de Shell Eco-marathon en dit jaar willen we een verbeterslag maken richting de 1600 kilometer per liter brandstof. Wij werken hier heel low-budget aan. Een aantal buitenlandse universiteiten is weliswaar verder dan wij maar die zijn hier al veel langer mee bezig en hebben vooral een veel groter budget dan wij."

Wat betekent dit project voor het leren?

Ruben: "De opleiding is zo opgezet dat je zelf kan bepalen hoe je afstudeert en met welke accenten. Je kiest bijvoorbeeld zelf de minors (hoofdvakken) die je gaat volgen. Dat betekent dat als je de studie Autotechniek doet, je bijvoorbeeld kunt afstuderen met een managementtintje. Je kunt dus zelf bepalen waar je in je studie de nadruk op wilt leggen. Ik doe nu bijvoorbeeld veel in een simulatieprogramma voor wielophanging en stress- en sterkteanalyses omdat ik me daarin verder wil ontwikkelen. Ik kan dus voor mezelf het maximale uit deze opleiding halen. Er hangt veel van jezelf af, als je er minder instopt, haal je er ook minder uit."

Joël: "Ik ben blij en trots op wat we neergezet hebben. Organisatorisch valt er nog veel te verbeteren, maar we hebben een goede lijn uitgezet en de hogeschool wil verder met dit soort projecten. Doel voor studenten is het realiseren van twee voertuigen, maar doel voor docenten is het vernieuwen van het onderwijs. Het gaat daarbij om het bevorderen van de samenwerking tussen universiteiten, hbo en mbo en daarnaast het multidisciplinair werken & leren tussen verschillende opleidingen. De manier van onderwijs is ook sterk veranderd. Voorheen hadden we verschillende losse vakken en colleges met daarnaast wat losse projecten. Nu is het project leading in het onderwijs. Daarnaast worden workshops gegeven op het moment dat studenten specifieke kennis nodig hebben. De onderwijsaanpak is dus compleet omgedraaid. Het gaat dus niet alleen om technologische innovatie maar ook om innovatie op het gebied van onderwijs."

Welke specifiek rol hebben de bedrijven in het realiseren van deze onderwijsinnovatie?

"Op dat gebied hebben we nog een behoorlijk stap te maken", zegt Joël. "De Shell Eco-marathon kent sponsoren en voor de projecten Cmmn en FUM, voor de samenwerking met bedrijven valt te denken aan een bedrijf als Spijkstaal. Op het gebied van accountmanagement zouden Albeda College en Hogeschool Rotterdam samen een goede rol kunnen spelen in het benaderen van bedrijven voor samenwerking. Nu moet de projectleider dat erbij doen en dat is eigenlijk teveel. Ik beschouw deze inzichten ook als resultaat van dit project. Door het gewoon te gaan doen komen dit soort conclusies naar boven en daar kunnen we verder mee. Ik beschouw dat als hele waardevolle resultaten. We moeten uiteindelijk tot een soort draaiboek zien te komen waarin staat hoe we dit soort projecten optimaal kunnen realiseren."

In de werkplaats in Innovation Dock laten Joël en Ruben vol trots het voertuig zien waarmee afgelopen jaar de Shell Eco-marathon is gereden (zie foto). Ik vraag of er geen strijd is wie er achter het stuur mag zitten, maar daarvan is geen sprake. "Degene die het minst weegt en kort genoeg is mag het voertuig besturen."

Tekst en foto's: Ronald Karssies