Nederlandse aanpak overstromingen biedt internationaal kansen

10 november 2011

Premier Mark Rutte heeft recentelijk het boek ‘Climate Adaptation and Flood Risk in Coastal Cities' in ontvangst genomen. Hij deed dat tijdens de Internationale Waterweek in Amsterdam. Een van de schrijvers is Piet Dircke, lector Stad en Water bij Kenniscentrum Sustainable Solutions RDM van Hogeschool Rotterdam. Het boek is een gezamenlijke productie van de Vrije Universiteit Amsterdam, de gemeente Rotterdam, Hogeschool Rotterdam en advies- en ingenieursbureau ARCADIS.

foto: Michel Kievits

Het boek beschrijft onderzoek naar welke aanpassingen grote kuststeden zoals Rotterdam, New York en Jakarta doen tegen de stijgende zeespiegel en welke maatregelen worden getroffen tegen verwoestende overstromingen. De overstromingen in Bangkok en eerder in New Orleans, Pakistan en Australië hebben aangetoond hoe kwetsbaar laaggelegen steden zijn. De economische en maatschappelijke gevolgen van het wassende water kunnen nog jaren doorwerken.

Architectuur en waterkeringen maken steden veiliger
Het boek laat zien dat het mogelijk is om steden op betaalbare wijze veiliger in te richten, met behoud van kwaliteit van wonen en werken. Het boek beschrijft daartoe nieuwe ideeën en innovaties in bijvoorbeeld architectuur en waterkeringen. Kern van het succesvol aanpassen van steden is een goede samenwerking tussen de gouden driehoek: overheid, bedrijfsleven en universiteiten en andere kennisinstellingen.

Overstromingsrisico neemt toe door klimaatverandering, zeespiegelstijging en bevolkingsgroei
Uit onderzoek blijkt dat de overstromingsrisico's in grote kust- en havensteden toenemen door klimaatverandering, zeespiegelstijging en bevolkingsgroei. Grote delen van deze steden liggen slechts 1 tot 2 meter boven zeeniveau. Orkanen en stormen kunnen voor vele miljarden euro's schade aanrichten of rivieren die eindigen in de steden kunnen buiten hun oevers treden als het langdurig regent, zoals nu in Thailand.

Water steeds meer kans in plaats van bedreiging
Ondanks deze toename van het overstromingsrisico denken veel steden juist meer aan wonen en werken aan het zo aantrekkelijke water. Zeewaartse uitbreidingen van havens en stedelijke gebieden staan gepland voor bijvoorbeeld New York, Hong Kong, Rotterdam, Ho Chi Min City en Jakarta. Dat maakt water steeds meer een kans en niet alleen een bedreiging. "Door woningen aan te passen dienen ze als waterkering, bijvoorbeeld door hoger te bouwen of combinaties te zoeken van waterkeringen en woningen. Dat maakt beschermingsmaatregelen betaalbaar en attractief. Het principe van een oud Hollands dijkhuis komt zo in een modern jasje en is dus weer actueel" aldus Jeroen Aerts, hoogleraar Klimaat- en waterrisico's aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Nederlandse kennis is overal in de wereld nodig
Piet Dircke zegt dat het nu de tijd is om te investeren in maatregelen tegen overstromingen. " Nederlandse kennis is overal in de wereld nodig. De Topsector water werkt op dit moment aan businessplannen om middels samenwerking in de gouden driehoek innovatiever en internationaal concurrerender te kunnen optreden." Juist in Nederland, zoals in Rotterdam, wordt met het programma Rotterdam Climate Proof ingezet op de gevolgen van de klimaatverandering.

Arnoud Molenaar, programmamanager: "Hierbij werken we nauw samen: wetenschappers brengen de toekomstige effecten in kaart, de private sector ontwikkelt waterinnovaties en de overheid past die kennis en innovatie in nieuwe stedelijke ontwikkelingen toe. De kennis die we hiermee ontwikkelen leidt tot vragen van andere steden, zoals New Orleans, Jakarta en Ho Chi Ming City en opdrachten aan de gouden driehoek."